Nieuwe auto’s worden jaar na jaar groter. Een studie van anti-auto-lobbygroep Transport & Environment en Clean Cities bracht in kaart wat de gevolgen van daarvan zijn. Die evolutie naar grotere auto’s heft intussen een naam: carspreading. En raadt eens: het is slecht voor het milieu en het kost mensenlevens.
Grotere en zwaardere auto’s duwen het energieverbruik de hoogte in en zorgen voor plaatstekort in steden. De organisaties becijferden wat er gebeurt als de huidige trend zich tot 2040 doorzet.
Tot 2.600 extra verkeersdoden
Grotere auto’s zullen tussen 2026 en 2040 tot 2.600 extra verkeersdoden veroorzaken in Europa en het Verenigd Koninkrijk. Tegen 2040 zou het gaan om 400 extra dodelijke slachtoffers per jaar. Daar zouden ook tientallen kinderen bij zijn.
Transport & Environment weet dat auto’s sinds 2000 gemiddeld 1,2 centimeter per jaar groeien. Bovendien hebben ze ook vaak een hogere motorkap en uit tests blijkt dat de zichtbaarheid rondom veel slechter is. Deels door strengere veiligheidsnormen - stevigere auto’s hebben dikkere stijlen - maar ook omwille van de SUV-trend. En omdat auto’s zwaarder zijn (T & E is tegelijk vurig voorvechter van de (veel zwaardere) elektrische auto’s, nvrd) dragen ze bij een aanrijding meer energie met zich mee. De impact met een voetganger of fietser is daardoor zwaarder.
De organisaties nuanceren daarom in de eerste plaats de claim van automerken dat nieuwe auto’s veiliger zijn dan ooit tevoren. Dat geldt evenwel alleen voor de inzittenden. Voor hun omgeving worden ze steeds onveiliger, is de claim van het onderzoek.
Elektrische auto’s zijn deel van het probleem
De studie kijkt niet alleen naar verkeersveiligheid. Grotere auto’s verbruiken ook meer energie. Dat geldt voor benzine- en dieselwagens, maar evengoed voor elektrische auto’s. Een grote elektrische SUV heeft meer batterijcapaciteit, meer grondstoffen en meer stroom nodig dan een compacte elektrische auto.
Volgens de onderzoekers kan de huidige groeitrend tegen 2040 leiden tot 22,5 terawattuur extra elektriciteitsverbruik per jaar. Daarnaast spreken ze over 100 miljoen vaten extra olie-import als ook verbrandingsmotoren in het plaatje blijven. Om dat te kaderen: een kernreactor in Europa wekt gemiddeld 8 terawattuur per jaar op.
Concreet is de gemiddelde nieuwe auto in Europa sinds 2000 ongeveer 31 centimeter langer geworden. Daar kwam ook zo’n 13 centimeter extra hoogte en 13 centimeter extra breedte bij. Het gewicht evolueerde mee. Volgens beschikbare analyses werden nieuw verkochte auto’s in Europa tussen 2001 en 2022 ongeveer 21 procent zwaarder. Omgerekend betekent dat dat de gemiddelde nieuwe auto vandaag ruwweg 250 tot 300 kilo meer meesleept dan aan het begin van deze eeuw.
Minder parkeerplaatsen
Ook de stad zelf komt onder druk te staan. Straten en parkeerplaatsen zijn niet meegegroeid met de auto’s. Volgens de studie kunnen Europese steden tegen 2040 tussen 8,5 en 14 procent van hun parkeerplaatsen op straat verliezen, simpelweg omdat langere en bredere auto’s meer ruimte innemen. Voor steden als Londen en Berlijn gaat het volgens de berekeningen telkens om ongeveer 100.000 parkeerplaatsen.
Grotere en zwaardere auto’s afremmen
Transport & Environment en Clean Cities pleiten daarom voor ingrepen. Denk aan maximale afmetingen voor nieuwe auto’s, hogere parkeerprijzen voor grote voertuigen of belastingen die rekening houden met gewicht en formaat.
